Beta glukan üzerinde çok sayıda bilimsel araştırma gerçekleştirilerek etkinliği kanıtlanmış, gıda veya takviyeler aracılığıyla vücuda alınabilen çözünür liflerdir. Bitki, maya, mantar ve bazı bakteri gruplarının hücre duvarlarında bulunur. Bu lif, kalp sağlığını ve bağışıklık sistemini destekleyebilir. Enfeksiyonları önleme, kardiyovasküler sağlığı destekleme, egzama ve diyabet gibi çeşitli rahatsızlıkların tedavi sürecine katkıda bulunma gibi faydalar sunar.
Beta Glukan Nedir?
Beta glukan yapısına göre çeşitli formlara ayrılabilen, gıda veya takviye yoluyla vücuda alınan çözünebilir lif yapısıdır. Bitkilerin hücre duvarlarında bulunur ve besin yoluyla vücuda alınabilir. Güçlü etkilerinden yararlanmak için ise takviye formu tercih edilebilir. Beta glukan diğer çözünür lif yapıları gibi bağırsaklardan geçerken yiyeceklerin emilimini yavaşlatır. Bu durum sindirim süresinin uzamasını ve tokluk hissinin artmasını sağlayabilir. Kolesterol emilimini azaltması, şekerin kan dolaşımına geçişini yavaşlatması önemli etkileri arasındadır. Kolesterol seviyelerini düşürmesi ve bağışıklık yanıtlarını iyileştirmesine yönelik faydalarını gösteren çok sayıda çalışma mevcuttur. Yulaf, arpa veya buğday gibi gıdalarda bulunan beta glukanlar sağlıklı beslenmenin önemli parçalarından biridir.
Beta Glukan Ne İşe Yarar?
Beta glukan sahip olduğu anti kanserojen, antidiyabetik, anti hiperkolesterolemik etkileriyle vücuda çeşitli faydalar sağlar. Öncelikle beta glukan, gıdalarda bulunan kolesterolün vücut tarafından emilim oranını azaltabilir. Bu sayede düşük yoğunluklu (LDL) kolesterolün düşmesini destekler.
Antimikrobiyal etki göstererek mikroorganizmaların büyümesini durdurabilir. Anti kanserojen etkisi sayesinde çeşitli kanser hastalıklarının gelişimini önleyebilir.
Vücutta bağışıklık sistemini aktive etmede, hücresel tepkileri düzenlemede rol alarak bağışıklık yanıtlarını düzenleyebilir. Bağışıklık sisteminin önemli parçaları olan Th1, Th2 olarak bilinen lenfositlerin aktivitesini destekler.
İşlevleri arasında anti osteoporotik aktiviteler de yer alır. Yapılan çalışmalarda; beta glukanın osteoporotik kırıkları önleyebileceğini gösteren sonuçlara rastlanmıştır.
Yüksek kan basıncı seviyelerinde düşüş sağlayabilir. Sistemik kan basıncında düşüş yaratarak yüksek tansiyon şikayetlerini azaltabilir.
Beta glukan iştah üzerinde de etki yaratabilir. Yapısı sayesinde tokluk süresini uzatan bu lif, sindirim süresini uzatarak kişilerin kendini daha uzun süre tok hissetmesini sağlar. Özellikle kilo koruma sürecini veya zayıflama sürecini destekleyebilir.
Beta Glukan Hangi Besinlerde Bulunur?
Beta glukan bitkilerin hücre duvarlarında bulunur. Özellikle tahıl grubuna ait besinlerde beta glukana sıkça rastlanır. Beta glukan içeriğiyle zengin gıdalar aşağıdaki gibi sıralanabilir;
- Çavdar,
- Arpa,
- Yulaf,
- Buğday,
- Mısır,
- Pirinç,
- Mantar,
- Yosun.
Sayılan besinlerin haricinde bu lif; şarap, bira veya hamur işlerinde kullanılan bazı maya türlerinde de yer alabilir. Bakteri ve mantar türlerinde de beta glukana rastlanabilir. Ancak unutulmamalıdır ki; alkol yapımında kullanılan mayalar alkollü içecekleri birer beta glukan kaynağı haline dönüştürmez.
Beta Glukan Faydaları Nelerdir?
Beta glukan, vücutta çeşitli sistemler üzerinde olumlu etkiler yaratarak, daha sağlıklı bir bedene sahip olunabilmesi için çeşitli faydalar sağlar. Beta glukan faydaları şu şekildedir:
- Beta glukanlar kolesterol düşürücü gıdalar arasında yer alır. Özellikle polisakkarit karbonhidratların olduğu bir öğüne eklenmesi halinde, öğündeki karbonhidrat ve lipit emilimi yavaşlayabilir. Ayrıca gıdalardaki kolesterolün emilimini önlemesiyle bilinen beta glukan, LDL yani kötü huylu olarak bilinen kolesterol değerlerini düşürebilir. Bu sayede kalp sağlığını koruyabilir.
- Beta glukan antioksidan etki göstererek serbest radikallerin hücrelere zarar vermesini önleyebilir. Bu sayede inflamatuar kronik hastalıkların gelişim riskini azaltabilir ve özellikle kronik kalp hastalıkların gelişme riskini düşürebilir.
- Kilo kontrolünü destekleyerek diyabet ve obezite gibi aşırı kiloya bağlı gelişebilecek olan hastalıkların gelişimini önleyebilir.
- Beta glukan takviyeleri bağışıklık hücrelerinin aktivasyonunu destekleyerek, tümör büyümesi ve metastazı önleyici etki gösterebilir. Bağışıklık yanıtlarını düzenleyerek hastalıklara karşı koruma sağlar.
Yossun Multivitamin içerisinde yer alan beta glukan sayesinde bu faydaları günlük yaşamınıza kolayca dahil edebilirsiniz. Yapılan çalışmalar dahilinde yulaf ve arpadan elde edilen beta glukanlar günde 2 ila 6 g arasında güvenilir bir şekilde kullanılabilir. Mayadan elde edilenlerin ise 250- 500 mg aralığında kullanımı önerilir. Yossun Multivitamin’in tek kapsülü ile günlük beta glukan alımınızı güvenilir dozlar dahilinde destekleyebilirsiniz.
Beta Glukan Zararları Nelerdir?
Beta glukan genel olarak güvenilir kabul edilir ve önerilen dozlarda alınması veya takviye formunda kullanılması halinde 12 haftaya kadar kullanımı önerilebilir. Ancak lif olması nedeniyle bazı sindirim şikayetlerine neden olabilir. Gıdalar veya takviye kullanımı sonrasında şişkinlik, abdominal bölgede kramp ve gaz şikayetleri görülebilir. Ancak bu şikayetler zaman içerisinde azalabilir.
Kronik hastalıklara veya kalp hastalıklarına yönelik düzenli ilaç kullanan kişilerin takviye almadan önce mutlaka sağlık uzmanına danışması gerekir. Hamile ve emziren kadınlar da takviyelere başlamadan önce doktorlarına danışmalıdır.
https://www.webmd.com/diet/health-benefits-beta-glucan
https://www.webmd.com/vitamins/ai/ingredientmono-1041/beta-glucans
https://www.healthline.com/health/beta-glucan-heart-healthy#supplement-uses