Selenyum, toprakta bulunan, toprak ve yeraltı sularıyla bitkilere ve sulara geçen önemli bir mineraldir. Vücut tarafından üretilemediği için gıda yoluyla ve takviye yoluyla selenyum alınması çeşitli faydalar sağlayabilir. Tiroit hormon metabolizmasında, oksidatif hasara karşı hücreleri korumada, DNA sentezinde ve enfeksiyonlardan korunmada selenyumun önemli rolleri bulunur. Sağlıklı bir bedenin işleyişine devam edebilmesi ve yaşlanmayla gelişebilecek çeşitli sağlık sorunlarını önlemede selenyumdan destek alınabilir.
Selenyum Faydaları Nelerdir?
Tiroit fonksiyonları, bilişsel destek, çeşitli kanser türlerine yakalanma riskini azaltma başta olmak üzere selenyum vücuda önemli faydalar sağlar. Üzerine yapılan çok fazla çalışma bulunduğu gibi günümüzde bu faydalardan yararlanabilmesi üzerine geliştirilmiş çeşitli takviyeler bulunur. İdeal miktarda vücuda selenyum alınmasıyla görülebilecek faydalar aşağıdaki gibi sıralanabilir:
· Selenyum kalp hastalıklarına karşı koruma sağlayabilir. Takviye kullanılarak veya beslenmeye dikkat edilerek vücuttaki selenyum miktarının ideal aralıklarda kalması desteklenebilir ve bu sayede selenyum düşüklüğü nedeniyle görülebilecek kalp damar hastalıkları riskindeki artış önlenebilir.
· Oksidatif stresi azaltarak kardiyovasküler sistemi destekleyebilir.
· Yapılan çalışmalar; Alzheimer, Parkinson ve multipl skleroz gibi hastalıkların gelişimini ve hastalık nedeniyle gelişen semptomların ilerlemesini önlemede selenyum takviyesi alınabileceğini gösterir.
· Tiroit fonksiyonlarının ideal bir şekilde çalışabilmesi için vücudun selenyuma ihtiyacı vardır. Vücutta selenyum çoğunlukla tiroit dokusunda bulunur ve eksikliği görülmesi halinde Hashimato gibi hipotiroidizme sebep olabilecek tiroit hastalıkları görülebilir.
· Bağışıklık sistemine destekleyerek vücudu bakteri, virüs ve parazitlere karşı koruyabilir.
· HIV, tüberküloz ve hepatit C gibi hastalıklara sahip kişilerde selenyum takviyeleri düşük bağışıklık sistemi yanıtlarında artış sağlayabilir.
· Selenyum astım nedeniyle açığa çıkan semptomların azalmasına yardımcı olabilir. Yapılan çalışmalar; günde 200 mikrogram kadar selenyum alımının astım semptomlarında iyileşme yaratabileceğini gösterir.
· Bağışıklık sistemini güçlendirmede, DNA hasarını önlemede ve oksidatif stresi azaltmada etkili olan selenyum, meme, prostat, kolon ve akciğerde gelişen kanser riskini azaltabilir.
Selenyum Ne İşe Yarar?
Selenyum antioksidan özellikleriyle ön plana çıkan bir mineraldir. Yaşlanma karşıtı bir mineral olmasının yanı sıra vücuttaki serbest radikalleri indirgeyerek hücreleri oksidatif strese karşı korur. Hücrelerin oksidatif stresten korunması sayesinde kalp damar sağlığı korunabilir ve çeşitli kanser gelişimleri önlenebilir. Selenyumun antioksidan özelliği haricinde tiroit fonksiyonlarını desteklemesi, bilişsel destek sağlayarak yaşlanmayla beraber gelişen Alzheimer gibi hastalıkların gelişimini önlemesi gibi etkileri bulunur.
Günde 400 mikrograma kadar selenyum alımıyla bu etkiler vücutla buluşturulabilir. Ancak önerilen miktardan fazla alınmamalıdır.
Selenyum Eksikliği Nedir?
Sağlıklı beslenme alışkanlığı bulunan ve olumsuz çevresel faktörlere sınırlı miktarda maruz kalan kişilerde selenyum eksikliği ile karşılaşılması nadir bir durumdur. Ancak Crohn hastalığı gibi vücutta sürekli inflamatuar yanıtı tetikleyen kronik hastalıkların bulunması, seviyelerinin yeterli olmamasıyla sonuçlanabilir. Selenyum içeren besin kaynaklarının günlük beslenmede yer verilmemesi veya yeterli alınmaması da eksikliği tetikleyebilir. Bu noktada takviyelerden destek alınarak selenyum seviyelerinin ideal aralıklarda kalması sağlanabilir.
Selenyum Eksikliği Belirtileri Nelerdir?
Selenyum eksikliği yaşamsal fonksiyonlarda çeşitli fizyolojik aksaklıklara neden olabileceğinden bazı belirtilere yol açabilir. Selenyum eksikliği görülen kişilerde; baş ağrısı, mide bulantısı ve tükenmişlik hissi yaygın karşılaşılan bir durumdur. Bilinç bulanıklığı veya konfüzyon olarak bilinen kafa karışıklığı gibi durumlarla da karşılaşılabilir. Günlük hayatı etkileyen semptomların haricinde eksikliğin uzun vadeli olması halinde nöbet veya koma riski de gelişebilir. Bu ciddi semptomlara ek olarak selenyum eksikliği yaşayan erkeklerde kısırlık riski artabilir. Yine eksiklik nedeniyle bir artirit hastalık türü olan Kashin Beck hastalığı veya kalp hastalıklarından Keshan hastalığı riski de artabilir.
Selenyum İçeren Besinler Nelerdir?
Selenyum içeren besinler günlük beslenmeye dahil edilerek, vücudun ihtiyaç duyduğu selenyum miktarının bir kısmı karşılanabilir. Selenyum içeriği ile bilinen besinler şu şekilde sıralanabilir;
- Brezilya fındığı,
- Yumurta,
- Sardalye,
- İstiridye,
- Karides,
- Makarna,
- Ton balığı,
- Süzme peynir,
- Ay çekirdeği,
- Dana eti,
- Tavuk göğsü,
- Hindi eti,
- Şeftali
- Fıstık ezmesi,
- Antep fıstığı,
- Havuç,
- Ispanak,
- Pirinç,
- Yulaf ezmesi.
Özellikle selenyum eksikliği yaşayan kişiler için gıdalarla alınan selenyum yeterli olmayabilir. Bu noktada selenyum içeren takviyelerden faydalanılabilir.
Yossun Saw Palmetto ve Yossun Multivitamin içerisinde yer alan selenyum sayesinde selenyumun faydalarından yararlanabilirsiniz. Farklı bitkisel ekstraktlar, vitamin ve minerallerle zenginleştirilmiş formülasyonları sayesinde sağlığınızı destekleyebilirsiniz.
https://www.webmd.com/a-to-z-guides/supplement-guide-selenium
https://ods.od.nih.gov/factsheets/Selenium-HealthProfessional
https://www.healthline.com/nutrition/selenium-benefits#Best-dietary-sources-of-selenium